Bağırsak Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Bağırsak alışkanlıklarınızda başlayan küçük bir değişiklik bazen beslenmeyle ilgili olabilir; ancak bu değişiklik haftalarca devam ediyorsa kesinlikle göz ardı edilmemelidir. Dışkıda kan, açıklanamayan kansızlık, geçmeyen karın ağrısı veya istemsiz kilo kaybı bağırsak kanserinin belirtileri olabilir. Bu belirtilerin görülmesi kesinlikle kanser olduğunuz anlamına gelmez. Yine de erken tedbir almak ve muayene olmak hastalığın daha kolay tedavi edilebileceği bir dönemde tanı konulmasına yarayabilir.
Bağırsak Kanseri Nedir?
Halk arasında “bağırsak kanseri” ifadesi genellikle kalın bağırsakta gelişen kolon ve rektum kanserlerini tanımlar. Hastalık çoğunlukla bağırsak iç yüzeyindeki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşur.
Bazı bağırsak kanserleri başlangıçta polip adı verilen iyi huylu olabilir.Her polip kansere dönüşmez; ancak riskli poliplerin kolonoskopi sırasında çıkarılması kanser oluşmasını önlemeye yardımcı olur.
Bağırsak Kanserinin İlk Belirtileri Nelerdir?
Bağırsak kanseri erken dönemde hiçbir belirti vermeyebilir. Belirtiler tümörün bağırsaktaki konumuna, büyüklüğüne ve hastalığın evresine göre değişir.
- Dışkıda parlak kırmızı veya koyu renkli kan
- Uzun süren kabızlık, ishal ya da dışkılama düzeninde değişiklik
- Dışkının normalden daha ince gelmesi
- Dışkılama sonrasında bağırsak tamamen boşalmamış hissi
- Geçmeyen karın ağrısı, kramp veya şişkinlik
- Açıklanamayan kilo kaybı ve iştahsızlık
- Halsizlik, çabuk yorulma ve kansızlık
- Makattan kanama
Bu şikâyetler hemoroid, enfeksiyon ve irritabl bağırsak gibi farklı hastalıklarda da görülebilir. Kesin neden muayene ve tetkiklerle belirlenir.
Bağırsak Kanserinde Dışkı Nasıl Olur?
Bağırsak kanserinde dışkıda gözle görülen veya yalnızca testle saptanabilen kan bulunabilir. Dışkı parlak kırmızı, koyu bordo ya da siyaha yakın bir renk görünebilir. Ancak her renk değişimi kanser belirtisi değildir; yiyecekler, demir ilaçları ve mide-bağırsak kanamaları da dışkı rengini değiştirebilir.
Dışkının incelmesi tek başına kanser olduğu anlamına gelmez. Yeni başlayan ve birkaç hafta devam eden dışkı şekli değişikliği; kanama, ağrı veya kilo kaybıyla birlikteyse vakit kaybetmeden bir genel cerrahi doktoruna başvurulmalıdır..
Bağırsak Kanseri Ağrısı Nerede Olur?
Ağrının yeri tümörün bulunduğu bölgeye göre değişebilir. Karnın sağ veya sol tarafında, alt karında ya da yaygın şekilde hissedilebilir. Gaz sancısı ve kramp benzeri ağrılar görülebilir.
İlerleyen hastalıkta bağırsak geçişi daralabilir. Şiddetli karın ağrısı, belirgin şişkinlik, kusma, gaz ve dışkı çıkaramama bağırsak tıkanıklığını düşündürebilir ve acil doktor muayenesi gerektirir.
Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?
Makattan tekrarlayan kanama, dışkıda kan, açıklanamayan demir eksikliği, istemsiz kilo kaybı veya birkaç haftadan uzun süren bağırsak değişikliği varsa muayene ertelenmemelidir.
- Fazla miktarda veya durmayan makattan kanama
- Bayılma, çarpıntı ve belirgin güçsüzlük
- Şiddetli karın ağrısı ve sürekli kusma
- Gaz ve dışkı çıkaramama
- Siyah, katran görünümünde dışkılama
- Karında giderek artan şişlik
Yoğun kanama, bayılma veya bağırsak tıkanıklığı belirtilerinde acil bir genel cerrahi doktoruna veya acil servise gitmek gerekir.
Bağırsak Kanseri Kimlerde Daha Sık Görülür?
Yaş ilerledikçe risk artsa da bağırsak kanseri genç erişkinlerde de görülebilir. Birinci derece yakınında kolon veya rektum kanseri bulunması, bazı kalıtsal sendromlar, bağırsak polipleri ve inflamatuvar bağırsak hastalıkları gibi etkenler riski artırabilir.
Sigara, aşırı alkol kullanımı, hareketsiz yaşam, fazla kilo ve işlenmiş et ağırlıklı beslenme de riskle ilişkilidir. Sağlıklı kiloyu korumak, fiziksel olarak aktif olmak ve dengeli beslenmek kanser riskini azaltmaya yardımcı olur.
Bağırsak Kanseri Nasıl Anlaşılır?
Belirtiler tek başına bağırsak kanseri olduğu anlamına gelmez. Genel Cerrahi doktoru öncelikle şikâyetlerin süresini, aile öyküsünü ve kullanılan ilaçları değerlendirir. Muayenenin ardından kan tahlilleri, demir değerleri ve dışkıda gizli kan testi yapılmasını ister.
Sonuçlarda şüpheli bir durumla karşılaşırsa kişiye kolonoskopi yapılır. Kolonoskopi sırasında bağırsak içi görüntülenir, varsa polipler çıkarılır ve şüpheli bölgeden biyopsi alınır. Kanser tanısı patolojik incelemeyle kesinleşir. Tanı sonrasında hastalığın yayılımını belirlemek için bilgisayarlı tomografi ve gerekli diğer görüntülemeler uygulanabilir.
Bağırsak Kanseri İçin Hangi Bölüme Gidilir?
Dışkıda kan, bağırsak alışkanlığında değişiklik veya açıklanamayan kansızlık bulunan kişiler “genel cerrahi” bölümüne gitmelidirler. Kanser tanısı konulduğunda tedavi; genel cerrahi, medikal onkoloji, radyoloji, patoloji ve gerekli durumlarda radyasyon onkolojisinin katılımıyla planlanır.
Bağırsak Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi tümörün bulunduğu bölgeye, evresine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Erken evrede bazı polip veya yüzeysel tümörler kolonoskopiyle çıkarılabilir. Kanseri ilerlemiş hastalarda kanserli bağırsak bölümünün ve çevresindeki lenf bezlerinin çıkarılması için ameliyat planlaması yapılır.
Kemoterapi, hedefe yönelik ilaçlar, immünoterapi veya özellikle rektum kanserinde radyoterapi tedavi planına eklenebilir. Her hasta için aynı tedavi uygulanmaz.
Sonuç
Bağırsak kanseri erken dönemde sessiz ilerleyebileceği için kalıcı şikâyetlerin ertelenmemesi ve kişiye uygun tarama programının uygulanması gerekir. İzmir’de Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Varlık Erol tarafından yapılacak detaylı muayenede belirtilerinizin nedeni araştırılır; gerekli kan testleri, kolonoskopi ve görüntüleme süreçleri planlanarak uygun tedavi için yol haritası oluşturulur.
Sıkça Sorulan Sorular
Hemoroid Kanaması İle Bağırsak Kanseri Kanaması Nasıl Ayırt Edilir?
Yalnızca kanın rengine bakarak kesin ayrım yapılamaz. Makattan kanama hemoroide bağlanmadan önce hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Genç Yaşta Bağırsak Kanseri Olur Mu?
Evet. Daha az görülse de genç erişkinlerde bağırsak kanseri gelişebilir. Kalıcı belirtiler yaş nedeniyle göz ardı edilmemelidir.
Bağırsak Kanseri Bulaşıcı Mıdır?
Hayır. Bağırsak kanseri temas, ortak eşya kullanımı veya aynı ortamda bulunmakla başka bir kişiye geçmez.
Kan Tahlilinden Bağırsak Kanseri Anlaşılır Mı?
Kan tahlili kansızlık gibi ipuçlarını gösterebilir ancak tek başına tanı koyamaz. Kesin tanı için çoğunlukla kolonoskopi ve biyopsi gerekir.
Bağırsak Polibi Kansere Dönüşür Mü?
Bazı polip türleri zaman içinde kansere dönüşebilir. Kolonoskopi sırasında çıkarılan polipler patolojik incelemeye gönderilir.
Ailesinde Bağırsak Kanseri Olanlar Ne Zaman Kontrole Başlamalıdır?
Başlangıç zamanı, yakının tanı yaşı ve akrabalık derecesine göre değişir. Kişisel tarama planı hekim tarafından oluşturulmalıdır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.
Prof. Dr. Varlık Erol | Genel Cerrahi Uzmanı