Meme Kanseri Farkındalık Ayı
Ekim ayında pembe kurdeleler yalnızca bir sembol değil, kendimize ve sevdiklerimize yönelttiğimiz önemli bir hatırlatmadır: Meme kanserinde farkındalık, değişiklikleri erken fark etmek ve kontrolleri ertelememekle başlar. Çünkü meme kanseri erken dönemde hiçbir belirti oluşturmayabilir. Düzenli kontrol ve tarama testleri , kişisel risklerin bilinmesi ve memede fark edilen değişikliklerin gecikmeden değerlendirilmesi, hastalığın daha erken evrede fark edilmesine olanak sağlar. Meme Kanseri Farkındalık Ayı, korkmak için değil; bilgi edinmek, harekete geçmek ve sağlığımızı önemsemek için değerli bir fırsattır.
Meme Kanseri Farkındalık Ayı Ne Zaman?
Her yıl 1-31 Ekim tarihleri, dünya genelinde Meme Kanseri Farkındalık Ayı olarak kabul edilir. Bu dönemde meme kanserinin belirtileri, risk faktörleri, tarama yöntemleri ve erken tanının önemi hakkında toplumsal bilincin artırılması amaçlanır.
Farkındalık yalnızca ekim ayıyla sınırlı kalmamalıdır. Meme sağlığına yönelik kontroller, kişinin yaşına ve risk durumuna uygun şekilde yıl boyunca sürdürülmelidir.
Meme Kanseri Nedir?
Meme kanseri, meme dokusundaki hücrelerin kontrolsüz biçimde çoğalması sonucu gelişen bir hastalıktır. Her meme kitlesi kanser değildir. Kistler ve fibroadenomlar gibi iyi huylu oluşumlar da memede ele gelen sertliğe neden olabilir. Ancak yeni fark edilen herhangi bir kitlenin yalnızca dokunarak iyi veya kötü huylu olduğu anlaşılmaz. Kesin tanı için doktor muayenesi ve gerekli görüntüleme yöntemleri kullanılmalıdır.
Meme Kanserinin İlk Belirtileri Nelerdir?
- Memede veya koltuk altında yeni bir sertlik ya da şişlik
- Memenin büyüklüğünde, şeklinde veya görünümünde değişiklik
- Meme cildinde çekilme, çukurlaşma veya portakal kabuğu görünümü
- Meme başının içeri doğru çekilmesi
- Meme başından kendiliğinden gelen, özellikle kanlı akıntı
- Meme başı veya çevresinde iyileşmeyen yara ve kabuklanma
- Tek memede açıklanamayan kızarıklık, ısı artışı veya şişlik
Bu belirtilerden birinin bulunması mutlaka kanser anlamına gelmez. Ancak değişiklik devam ediyorsa kontrol için beklenmemelidir. Erken meme kanseri bazen hiçbir belirti vermediğinden, şikâyet bulunmaması taramanın gereksiz olduğu anlamına gelmez.
Meme Kanserinin Nedenleri Nelerdir?
- Birinci derece akrabalarda meme veya yumurtalık kanseri bulunması
- BRCA1, BRCA2 ve benzeri genlerde hastalıkla ilişkili değişiklikler
- Daha önce meme kanseri veya bazı riskli meme lezyonlarının bulunması
- Genç yaşta göğüs bölgesine radyoterapi uygulanmış olması
- Menopoz sonrasında fazla kilo veya obezite
- Fiziksel aktivitenin yetersiz olması
- Alkol kullanımı
Ailesinde meme kanseri olmayan kişilerde de hastalık oluşabilir. Bu nedenle “Ailemde yok, bende olmaz” düşüncesi doğru bir yaklaşım değildir. Risk faktörü bulunması da kişinin mutlaka meme kanseri olacağı anlamına gelmez.
Meme Kanseri Erken Teşhis Edilebilir Mi?
Meme kanseri, düzenli taramalar sayesinde henüz ele gelen bir kitle oluşmadan tespit edilebilir. Erken tanı; tedavinin kapsamını, uygulanabilecek yöntemleri ve hastalığın seyrini olumlu yönde etkiler.
Meme farkındalığı kişinin kendi normal meme yapısını tanımasıdır. Amaç, her ay kusursuz bir teknikle muayene yapmak değil; yeni veya alışılmadık bir değişikliği fark ederek doktora başvurmaktır. Kişinin kendi memesini kontrol etmesi, doktor muayenesinin ve mamografinin yerine geçmez.
Mamografi Ne Zaman Çekilmelidir?
Mamografi, belirti bulunmayan kişilerde meme kanserini erken dönemde araştırmak amacıyla kullanılan temel tarama yöntemidir. Taramanın hangi yaşta başlayacağı ve hangi aralıklarla tekrarlanacağı; kişinin yaşı, aile öyküsü, meme yoğunluğu, genetik riski doktor tarafından belirlenir.
Ortalama risk grubundaki kadınlar, yaşlarına uygun ulusal tarama programını takip etmelidir. Ailesinde genç yaşta meme kanseri görülen, genetik yatkınlığı bulunan veya daha önce riskli meme bulgusu saptanan kişilerde takip daha erken başlamalıdır. Yüksek riskli hastalarda mamografiye ek olarak ultrasonografi veya meme MR’ı çekilmelidir.
Meme Kanseri Tanısı Nasıl Konur?
Şüpheli bir bulgu varlığında önce meme ve koltuk altı muayenesi yapılır. Hastanın yaşına ve belirtilere göre mamografi, ultrasonografi veya meme MR’ı doktor tarafından değerlendirilerek planlanır.
Görüntüleme yöntemleri şüpheli alanı gösterebilir ancak kanser tanısı çoğunlukla biyopsiyle alınan dokunun patolojik incelenmesi sonucunda konur. Biyopsi sonucu; tümörün türü ve biyolojik özellikleri hakkında bilgi vererek tedavi planının oluşturulmasına yardımcı olur.
Meme Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi; kanserin türüne, evresine, biyolojik özelliklerine ve hastanın genel sağlık durumuna göre kişiye özel uygulanır. Meme koruyucu cerrahi, mastektomi, radyoterapi, kemoterapi, hormon tedavileri, hedefe yönelik ilaçlar ve immünoterapi gibi tedavi seçenekleri hastanın risk durumuna göre planlanır.
Her meme kanseri hastasında memenin tamamının alınması gerekmez. Uygun hastalarda tümörün çevresindeki güvenli sınırla birlikte çıkarıldığı meme koruyucu cerrahi uygulanır. Tedavi planı genel cerrahi, tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi, radyoloji ve patoloji bölümlerinin birlikte planlamasıyla oluşturulur.
Meme Kanseri İçin Hangi Bölüme Gidilir?
Meme kanseri tanı ve tedavisi için genel cerrahi uzmanına gidilmelidir.. Muayene sonrası ameliyat ve tedavi seçenekleri doktor tarafından hastanın genel durumuna göre belirlenmektedir. Alanında 30 yıla aşkın tecrübesiyle İzmir Genel Cerrahi Doktoru Prof. Dr. Varlık Erol meme kanseri tedavisinde tüm tetkik, görüntüleme ve diğer bulguların tamamını ele alarak kişiye özel bir tedavi planı oluşturmaktadır.
Sonuç: Farkındalık, Kendinize Ayırdığınız Değerli Bir Zamandır
Meme Kanseri Farkındalık Ayı’nın en önemli mesajı yalnızca pembe kurdele takmak değil, meme sağlığı konusunda bilinçli bir adım atmaktır. Memenizin normal görünümünü tanımak, yeni gelişen değişiklikleri önemsemek ve yaşınıza uygun kontrolleri ertelememek erken tanı en büyük etkendir.
Memede fark edilen her kitle kanser değildir; fakat bunun iyi huylu olduğuna muayene yapılmadan karar verilmemelidir. Meme veya koltuk altında kitle, meme başında çekilme, ciltte değişiklik ya da olağan dışı akıntı fark ettiyseniz vakit kaybetmeden alanında uzman bir genel cerrahi doktoruna başvurmanız gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Memede Ağrı Meme Kanseri Belirtisi Midir?
Meme ağrısı çoğunlukla hormonal veya iyi huylu nedenlerle gelişir. Ancak tek taraflı, belirli bir bölgede devam eden veya başka değişikliklerin eşlik ettiği ağrı değerlendirilmelidir.
Meme Kanseri Sadece Kadınlarda Mı Görülür?
Hayır. Nadir olmakla birlikte erkeklerde de meme kanseri görülebilir. Erkeklerde meme başı çevresinde kitle, çekilme veya akıntı önemsenmelidir.
Sütyen Kullanmak Meme Kanserine Neden Olur Mu?
Sütyen kullanımı ile meme kanseri arasında kanıtlanmış bir neden-sonuç ilişkisi bulunmamaktadır.
Mamografi Çok Fazla Radyasyon Yayar Mı?
Mamografide düşük doz radyasyon kullanılır. Taramanın olası yararları ve riskleri kişinin yaşına ve risk durumuna göre değerlendirilmelidir.
Biyopsi Kanserin Yayılmasına Neden Olur Mu?
Uygun teknikle yapılan meme biyopsisinin kanseri yaydığına dair bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Biyopsi, doğru tanı ve tedavi planı için gerekli olabilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.
Prof. Dr. Varlık Erol | Genel Cerrahi Uzmanı
