Tansiyonunuz ilaç kullanmanıza rağmen düşmüyor, açıklanamayan kilo artışı yaşıyor veya zaman zaman şiddetli çarpıntı ve terleme hissediyorsanız böbrek üstü bezlerinizin ürettiği hormonlarla ilgili bir sorun bulunabilir. Bazı hastalarda ise hiçbir belirti yokken ultrason, tomografi veya MR sırasında böbrek üstü bezinde kitle tespit edilir. Adrenal bezi hastalıkları, hormonların fazla ya da yetersiz üretilmesine veya bezde tümör oluşmasına bağlı gelişir. Tedavide ilaç, düzenli takip ve gerekli durumlarda ameliyat seçenekleri uygulanır.
Adrenal Bezi Nedir? Ne İşe Yarar?
Adrenal bezleri, her iki böbreğin üzerinde bulunan ve vücut için önemli hormonlar üreten küçük organlardır. Kortizol, aldosteron ve adrenalin gibi hormonlar; tansiyonun, kan şekeri dengesinin ve vücudun strese verdiği yanıtın düzenlenmesinde görev alır. Bu hormonların normalden fazla veya az üretilmesi farklı sağlık sorunlarına yol açar.
Adrenal Bezi Hastalıkları Nelerdir?
Böbrek üstü bezlerinde farklı hastalıklar gelişmektedir
En sık görülen hastalıklar şunlardır;
- Adrenal Adenom: Genellikle iyi huylu olan böbrek üstü bezi kitlesidir.
- Cushing Sendromu: Vücutta kortizol hormonunun fazla olmasıdır.
- Conn Sendromu: Aldosteron hormonunun fazla üretilmesine bağlı gelişen hastalıktır.
- Feokromositoma: Adrenalin benzeri hormonları fazla üretebilen tümördür.
- Adrenal Yetmezlik: Böbrek üstü bezlerinin yeterli hormon üretememesidir.
- Adrenal Kanser: Böbrek üstü bezinden kaynaklanan nadir görülen kötü huylu tümördür.
Her hastalığın tanı ve tedavisi farklıdır.
Böbrek Üstü Bezi Hastalıklarının Belirtisi Nedir
Adrenal bezi (böbrek üstü bezi) hastalıklarının belirtileri, hangi hormonun etkilendiğine göre değişir.
- Kortizol yüksekliğinde karın bölgesinde kilo artışı, kas güçsüzlüğü ve ciltte kolay morarma görülür.
- Aldosteron yüksekliği, özellikle kontrol altına alınamayan yüksek tansiyona ve potasyum düşüklüğüne neden olur.
- Feokromositomada ise ataklar halinde çarpıntı, baş ağrısı, aşırı terleme ve tansiyon yüksekliği gelişir.
- Hormon eksikliğinde belirgin halsizlik, kilo kaybı, baş dönmesi ve tansiyon düşüklüğü görülür.
Böbrek Üstü Bezinde Kitle Çıkması Kanser Midir?
Hayır. Böbrek üstü bezinde görülen her kitle kanser değildir. Özellikle başka bir nedenle yapılan görüntülemede tesadüfen görülen kitlelerin önemli bölümü iyi huyludur. Ancak kitlenin boyutu, görüntüleme özellikleri ve hormon üretip üretmediği detaylı bir alanında uzman genel cerrahi doktoru tarafından kontrol edilmelidir. Kanser açısından şüpheli özellikler taşıyan kitlelerde daha ayrıntılı muayene ve cerrahi tedavi gerekir.
Adrenal Bezi Hastalıkları Nasıl Teşhis Edilir?
Tanıda hastanın şikâyetleri, tansiyon değerleri ve kullandığı ilaçlar kontrol edilir. Kan ve idrar testleriyle kortizol, aldosteron, renin ve metanefrin gibi hormonlarla ilişkili değerler incelenir. Bilgisayarlı tomografi ve MR, adrenal bezdeki kitlenin boyutunu ve yapısını belirlemeye yardımcı olur. Her hastaya aynı testler uygulanmaz. Tetkikler şüphelenilen hastalığa göre belirlenir.
Adrenal Bezi Hastalıkları Nasıl Tedavi Edilir?
Adrenal bezi hastalıklarının tedavisi, hormon bozukluğunun nedenine ve bezde kitle bulunup bulunmadığına göre değişir. Hormon üretmeyen ve iyi huylu özellikler taşıyan bazı kitlelerde ameliyat gerekmez. Hormon fazlalığı bulunan hastalarda ilaç tedavisi veya ameliyat ile tedavi yöntemi uygulanır.
İzmir Genel Cerrahi Doktoru Prof. Dr. Varlık Erol Adrenal bezi (böbrek üstü bezi) hastalıkları tanı ve tedavisinde tüm tetik ve bulguları ele alarak kişiye özel tedavi yöntemi uygulamaktadır.
Adrenal yetmezlikte ise eksik hormonların ilaçla yerine konulması gerekir. Bu hastalıkta temel tedavi ameliyat değildir.
Böbrek Üstü Bezi Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Böbrek üstü bezi ameliyatı, özellikle fazla hormon üreten tümörlerde veya kanser şüphesi bulunan kitlelerde uygulanır. Tek taraflı aldosteron fazlalığında, uygun hastalarda ameliyat tercih edilir. Feokromositoma ve bazı kortizol üreten tümörlerde de ameliyat ile tedavi uygulanmaktadır.
Ancak ameliyat kararı yalnızca kitlenin büyüklüğüne bakılarak verilmez.
Kapalı Böbrek Üstü Bezi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Kapalı böbrek üstü bezi ameliyatı (laparoskopik adrenalektomi), karın bölgesine açılan birkaç küçük kesiden kamera ve özel cerrahi aletlerle girilerek böbrek üstü bezinin çıkarılması işlemidir. Bu yöntemde büyük bir ameliyat kesisi yapılmaz. Bu sayede uygun hastalarda ameliyat sonrası ağrı daha az olabilir ve günlük yaşama dönüş daha kısa sürer.
Böbrek üstü bezi ameliyatı, hastanın durumuna göre robotik cerrahi yöntemiyle de yapılabilir. Ancak böbrek üstü bezindeki tümör çok büyükse veya kanserin çevre dokulara yayıldığından şüpheleniliyorsa açık ameliyat tercih edilebilir.
Özellikle feokromositoma adı verilen, tansiyonun aniden ve tehlikeli şekilde yükselmesine neden olabilen böbrek üstü bezi tümörlerinde ameliyat öncesi hazırlık büyük önem taşır. Bu hastalarda tansiyonun özel ilaçlarla kontrol altına alınması, ameliyat sırasında oluşabilecek ciddi tansiyon değişikliklerinin önlenmesinin önüne geçer.
Robotik Cerrahi ile Böbrek Üstü Bezi (Adrenal Bez) Ameliyatı
Böbrek üstü bezinde kitle veya tümör tespit edilen hastalarda, hastalığın durumuna göre robotik cerrahi yöntemi uygulanarak ameliyat yapılır. Robotik adrenal bez ameliyatı, karın bölgesine açılan küçük kesilerden, robotik cerrahi sisteminin yardımıyla böbrek üstü bezinin çıkarılması işlemidir. Bu yöntemde büyük bir ameliyat kesisi yapılmadığı için uygun hastalarda ameliyat sonrası ağrı daha az olabilir ve günlük yaşama dönüş daha kısa sürebilir.
Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Varlık Erol, böbrek üstü bezi hastalıklarının cerrahi tedavisinde robotik cerrahi yöntemini kullanmaktadır. Ameliyat öncesinde kitlenin büyüklüğünü, hormon değerlerini ve hastanın genel sağlık durumunu değerlendirerek kişiye özel ameliyat planlaması yapmaktadır. Robotik cerrahi ile böbrek üstü bezi ameliyatında amaç, hastalıklı dokunun güvenli şekilde çıkarılması ve hastanın sağlıklı bir iyileşme süreci geçirmesidir.
Adrenal Bezi Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci
Kapalı ameliyat sonrasında günlük yaşama dönüş genellikle açık ameliyata göre çok daha kısa sürede gerçekleşir. Ameliyattan bir gün sonra yavaş ve emin adımlarla kısa yürüyüşler yapılabilir. 3 ila 10 gün içerisinde normal hayata dönüş sağlanır. Ağır aktivite ve spora dönüş ise 3 ay dan önce yapılması önerilmemektedir.
Ancak iyileşme süresi ameliyatın kapsamına, hastanın sağlık durumuna ve hormon düzeylerine bağlıdır.
İzmir Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Varlık Erol, böbrek üstü bezi (adrenal bez) ameliyatlarında kapalı ve robotik cerrahi yöntemlerini kullanarak hastanın ihtiyaçlarına uygun, kişiye özel tedavi planlaması yapmaktadır.
Sonuç
Adrenal bezi hastalıkları, hormon dengesini ve genel sağlığı etkileyebilen önemli rahatsızlıklardır. Bazı hastalarda ilaç ve takip yeterli olurken hormon üreten veya kanser şüphesi bulunan kitlelerde ameliyat ile tedavi yöntemi uygulanmaktadır. Doğru tedavi için hormon testlerinin ve görüntüleme sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi gereklidir.
Genel Cerrahi Doktoru Prof. Dr. Varlık Erol, böbrek üstü bezi (adrenal bez) kitlelerinde hastanın muayene ve tetkik sonuçlarını ayrıntılı olarak değerlendirerek ameliyat gerekip gerekmediğini belirlemektedir. Ameliyat gereken hastalarda ise genel sağlık durumuna ve kitlenin özelliklerine göre en uygun cerrahi yöntemi seçerek kişiye özel tedavi planlaması yapmaktadır.
Adrenal Bezi Hastalıkları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Böbrek Üstü Bezi Hastalıkları Kilo Aldırır Mı?
Evet. Özellikle kortizol hormonunun fazla üretildiği Cushing sendromunda karın ve yüz bölgesinde kilo artışı görülebilir.
Böbrek Üstü Bezi Hastalıkları Yüksek Tansiyon Yapar Mı?
Evet. Aldosteron veya adrenalin benzeri hormonların fazla üretilmesi yüksek tansiyona neden olabilir.
Böbrek Üstü Bezi Kitlesi Kendiliğinden Kaybolur Mu?
Çoğu gerçek adrenal adenomun kendiliğinden kaybolması beklenmez. Ancak iyi huylu, hormon üretmeyen her kitleye ameliyat gerekmez.
Adrenal Bezi Ameliyatından Sonra Hormon İlacı Kullanılır Mı?
Bazı hastalarda gerekir. Özellikle iki bezin çıkarılması durumunda ömür boyu hormon tedavisi zorunludur.
Tek Böbrek Üstü Beziyle Yaşanır Mı?
Evet. Diğer böbrek üstü bezi sağlıklıysa çoğu kişi tek bezle normal yaşamını sürdürebilir.
Böbrek Üstü Bezi Hastalıkları İçin Hangi Doktora Gidilir?
İlk değerlendirme genellikle Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanı tarafından yapılır. Ameliyat gerektiğinde Genel Cerrahi uzmanı değerlendirmeye katılır.
Adrenal Bezi Hastalıkları Tedavisi Fiyatları
Ücretler gerekli hormon testlerine, görüntüleme yöntemlerine, ilaç veya ameliyat gereksinimine ve hastane koşullarına göre değişmektedir. Kesin tedavi planı muayene sonrasında belirlenir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.
Prof. Dr. Varlık Erol | Genel Cerrahi Uzmanı



Comments are closed