Yazı Detayı

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Normal beslenmenize rağmen kilo kaybediyorsanız, kalbiniz dinlenirken bile hızlı atıyorsa veya sürekli terleme ve ellerde titreme yaşıyorsanız tiroid beziniz gereğinden fazla çalışıyor olabilir. Halk arasında zehirli guatr olarak bilinen tirotoksikoz, tiroid hormonlarının normalden fazla üretilmesiyle ortaya çıkar. Ancak tirotoksikoz (zehirli guatr), vücutta zehir bulunduğu ya da tiroid bezinin kanser olduğu anlamına gelmez. Tirotoksikoz (zehirli guatr) tedavisi, hastalığın nedenine göre ilaç, radyoaktif iyot veya ameliyatla yapılmaktadır. Özellikle boyunda büyüme, yutma güçlüğü ve nefes alma sorunları bulunan hastalarda ameliyat ile tedavi yöntemi uygulanabilmektedir.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Nedir?

Tirotoksikoz (zehirli guatr), halk arasında tiroid bezinin aşırı çalışarak gereğinden fazla hormon üretmesidir. Tiroid hormonlarının artması kalp atışlarını hızlandırır, metabolizmayı etkileyebilir ve istemsiz kilo kaybına neden olmaktadır. Ancak her guatr zehirli değildir. Tiroid bezi büyümüş olsa bile hormon düzeyleri normal olabilir.

Tirotoksikoza (zehirli guatr) neden olan en yaygın hastalıklardan biri Graves hastalığıdır. Graves hastalığı, tiroid bezinin aşırı hormon üretmesine yol açar. Bunun dışında tiroid nodülleri ve tiroid iltihapları da tiroid hormonlarının yükselmesine neden olabilmektedir.

 

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Belirtileri Nelerdir?

Tirotoksikoz (zehirli guatr) belirtileri, hormon yüksekliğinin derecesine göre değişir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Kalp Çarpıntısı
• Kilo Kaybı
• Aşırı Terleme
• Ellerde Titreme
• Sinirlilik ve Uykusuzluk
• Kaslarda Güçsüzlük

Özellikle Graves hastalığı bulunan bazı hastalarda gözlerde belirginleşme, göz kuruluğu, kızarıklık, çift görme ve göz kapaklarında çekilme gibi belirtiler de ortaya çıkabilir. Graves hastalığına bağlı göz tutulumu ise her hastada görülmez.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Neden Olur?

Tirotoksikoz (zehirli guatr) nedenleri arasında Graves hastalığı ve fazla hormon üreten tiroid nodülleri bulunmaktadır. Graves hastalığında bağışıklık sistemi tiroid bezini aşırı çalışmaya yönlendirir. Toksik nodüler guatrda ise tiroid bezindeki bir veya birden fazla nodül, vücudun ihtiyacından fazla hormon üretir.

Tiroid iltihabı da hormon yüksekliğine yol açar. Ancak bu durum her zaman tiroid bezinin fazla hormon üretmesinden kaynaklanmaz ve tedavisi farklıdır.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Nasıl Anlaşılır? Hangi Testler Yapılır?

Tirotoksikoz (zehirli guatr) şüphesinde öncelikle genel cerrahi doktoru TSH, serbest T4 ve gerektiğinde T3 testleri yapmaktadır. Genellikle TSH düşük, tiroid hormonları yüksek bulunur. Hastalığın nedenini belirlemek için tiroid antikorları, ultrasonografi veya uygun hastalarda tiroid sintigrafisi yapılmaktadır.

Graves hastalığından şüphelenilen hastalarda ise TSH reseptör antikorları (TRAb) veya TSI testleri tanıyı koymak amacıyla yapılmaktadır. Bu antikorların yüksek bulunması, tiroid bezinin bağışıklık sistemi tarafından aşırı uyarıldığını göstermektedir.

Nodül bulunması halinde boyutu ve ultrason özellikleri detaylıca değerlendirilir. Her nodülden biyopsi alınması gerekmez. Tiroid tedavisinde Prof. Dr. Varlık Erol, 20 yılı aşkın tecrübesiyle hastanın tüm tetkik ve bulgularını ele alarak kişiye özel sinir koruyucu tedavi uygulamaktadır.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Nasıl Tedavi Edilir?

Tirotoksikoz (zehirli guatr) tedavisinde, üç temel seçenek bulunur: ilaç tedavisi, radyoaktif iyot (atom tedavisi) ve ameliyat ile tedavi uygulanır.

Hangi tedavinin uygulanacağı hastalığın nedenine, hormon yüksekliğinin derecesine, nodüllerin büyüklüğüne ve hastanın sağlık durumuna göre belirlenir.

Tirotoksikoz (zehirli guatr) bulunan bazı kişiler ilaç tedavisiyle iyileşebilirken, tiroid bezinde fazla hormon üreten nodülleri bulunan hastalarda radyoaktif iyot (atom tedavisi) veya ameliyat uygulanmaktadır. Hangi tedavinin uygulanacağı, tiroid bezinin büyüklüğüne, hormon değerlerine ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir.

İzmir Genel Cerrahi Doktoru Prof. Dr. Varlık Erol, zehirli guatr ve tiroid nodülleri bulunan hastalarda ameliyat gerekip gerekmediğini detaylıca muayene ederek kişiye uygun cerrahi tedavi planlamaktadır.

İzmir Genel Cerrahi Doktoru Prof. Dr. Varlık Erol, tirotoksikoz (zehirli guatr) ve tiroid nodülleri bulunan hastalarda ameliyat gerekip gerekmediğini detaylıca muayene ederek kişiye uygun cerrahi tedavi planlamaktadır.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) İlaçla Tedavi Edilir Mi?

Evet. Tiroid hormonlarının üretimini azaltan ilaçlarla (tirotoksikoz) zehirli guatr tedavi edilir. Çarpıntı ve titreme gibi belirtileri azaltmak amacıyla bazı hastalara ek ilaçlar da verilir. Graves hastalığında ise ilaç tedavisiyle kalıcı düzelme görülebilir. Ancak toksik nodüllerde ilaç kullanımı bırakıldığında hormon yüksekliği yeniden ortaya çıkar.

İlaç kullanırken ateş, şiddetli boğaz ağrısı veya sarılık gelişmesi ciddi yan etki belirtileri arasında olduğu için hemen en yakın hastaneye gidilmelidir.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Tirotoksikoz (zehirli guatr) ameliyatı, özellikle tiroid bezinin belirgin büyüdüğü, nefes borusuna baskı yaptığı veya yutma güçlüğüne neden olduğu hastalarda vakit kaybetmeden yapılmalıdır. Ameliyatın zamanlaması, hastanın belirtileri ve hormon değerlerine bakılarak belirlenir.

Tiroid bezinde kanser şüphesi bulunan nodüllerin olması, kullanılan ilaçların yan etki nedeniyle devam ettirilememesi veya diğer tedavi yöntemlerinin hastaya uygun olmaması durumunda tirotoksikoz (zehirli guatr) ameliyatı yapılmaktadır. Ancak her tirotoksikoz (zehirli guatr) hastasının ameliyat olması şart değildir. Bazı hastalarda ilaç veya radyoaktif iyot (atom tedavisi) ile hastalık kontrol altına alınabilir.

En uygun tedavi yöntemi, tiroid hormon değerleri, nodüllerin durumu ve hastanın genel sağlık durumu değerlendirilerek belirlenir.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Tirotoksikoz (zehirli guatr) nedeniyle yapılan tiroid ameliyatı (tiroidektomi), boynun ön bölümünden yapılan küçük bir kesiyle tiroid bezinin bir kısmının veya tamamının çıkarılmasıdır.

Graves hastalığında ise ameliyat tercih edildiğinde genellikle tiroid bezinin tamamı alınır. Tek bir toksik nodülde ise uygun hastalarda bezin yalnızca nodül bulunan yarısı çıkarılır. Ameliyat öncesinde tiroid hormonlarının kontrol altına alınması önemlidir. Bu hazırlık, ameliyat sırasında gelişebilecek ciddi hormon yükselmesi riskini azaltır. Ameliyat sırasında ses tellerini hareket ettiren sinirler ve kalsiyum dengesinde görevli paratiroid bezleri korunmaya çalışılır.

İzmir Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Varlık Erol guatr ameliyatında sinir koruyucu ameliyat ile hasta konforunu en üst düzeyde tutup iyileşme süresini hızlandırmayı amaçlamaktadır.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Kontrol altına alınmayan tirotoksikoz (zehirli guatr), kalp ritim bozukluklarına, kemik kaybına ve kalp sorunlarına neden olur. Özellikle Graves hastalığına bağlı hormon yüksekliğinin uzun süre devam etmesi, kalp ve kemik sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir. Nadir durumlarda yüksek ateş, çok hızlı kalp atışı ve bilinç değişikliğiyle seyreden tiroid fırtınası gelişebilir. Bu durumlar çok tehlikeli olup yaşanması durumunda vakit kaybetmeden genel cerrahi doktoruna başvurmanız gerekmektedir.

Sonuç

Tirotoksikoz (zehirli guatr), vücutta tiroid hormonlarının aşırı yükselmesiyle ortaya çıkan ve tedavi edilmesi gereken ciddi bir sağlık sorunudur. Çarpıntı, kilo kaybı, terleme ve titreme gibi belirtilerle kendini gösterir.

Tedavide ilaç, radyoaktif iyot (atom tedavisi) veya ameliyat seçeneklerinden uygun olanı doktor tarafından belirlenir. Özellikle büyük guatr, boyunda baskı ve şüpheli nodül bulunan hastalarda ameliyat ile tedavi yöntemi ön planda tutulmaktadır.

İzmir Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Varlık Erol, tirotoksikoz (zehirli guatr), Graves hastalığı ve tiroid nodülleri bulunan hastalarda cerrahi gereksinimi değerlendirerek uygun ameliyat seçeneklerini planlamaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Kanser Midir?

Hayır. Tirotoksikoz (zehirli guatr) kanser anlamına gelmez. Ancak tiroidde ayrıca şüpheli nodüller bulunabilir ve bunların değerlendirilmesi gerekebilir.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Kilo Aldırır Mı?

Tirotoksikoz (zehirli guatr) genellikle kilo kaybıyla ilişkilidir. Tedaviyle hormonlar normale döndüğünde kaybedilen kilonun bir bölümü geri alınabilir.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Bulaşıcı Mıdır?

Hayır. Tirotoksikoz (zehirli guatr) bulaşıcı bir hastalık değildir. Graves hastalığında ailevi yatkınlık bulunabilir.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Kalbi Etkiler Mi?

Evet. Tiroid hormonlarının fazla olması kalp hızını artırabilir ve atriyal fibrilasyon gibi ritim bozukluklarına yol açabilir.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Hastaları Hamile Kalabilir Mi?

Evet. Ancak gebelik öncesinde tiroid hormonlarının kontrol altına alınması önemlidir. Tedavi planı kadın doğum ve endokrinoloji uzmanlarıyla birlikte yapılmalıdır.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Ameliyatı Kaç Saat Sürer?

Tiroid ameliyatı genellikle yaklaşık 1–3 saat sürebilir. Bezin büyüklüğü, yapılacak işlemin kapsamı ve önceki ameliyatlar süreyi değiştirebilir.

Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Ameliyatından Sonra Hastalık Tekrarlar Mı?

Tiroid bezinin tamamı çıkarıldığında aynı bezden kaynaklanan hormon fazlalığı tekrar etmez. Bezin bir kısmı bırakılmışsa kalan dokunun özelliklerine göre yeniden değerlendirme gerekebilir.

Graves Hastalığı İle Tirotoksikoz (Zehirli Guatr) Aynı Şey Midir?

Hayır. Graves hastalığı, tiroid bezinin aşırı hormon üretmesine neden olan otoimmün bir hastalıktır. Tirotoksikoz ise vücutta tiroid hormonlarının normalden fazla bulunması durumudur. Graves hastalığı, tirotoksikozun en yaygın nedenlerinden biridir.

Graves Hastalığı Tamamen İyileşir Mi?

Graves hastalığında ilaç tedavisiyle uzun süreli düzelme sağlanabilir. Ancak bazı hastalarda hastalık tekrar edebilir. Tekrarlayan veya ilaçla kontrol altına alınamayan durumlarda radyoaktif iyot ya da ameliyat seçenekleri değerlendirilebilir.

Graves Hastalığında Ameliyat Gerekir Mi?

Her Graves hastasının ameliyat olması gerekmez. Tiroid bezinin belirgin büyümesi, nefes alma veya yutma sorunlarına neden olması, şüpheli nodüllerin bulunması ya da diğer tedavilerin uygun olmaması halinde cerrahi tedavi düşünülebilir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi yerine geçmez. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.

Prof. Dr. Varlık Erol | Genel Cerrahi Uzmanı